CentOS / RHEL 7 ve Debian Sistemlerinde varsayılan olarak gelen eski sürüm MariaDB 5.5’ten MariaDB 10.3’e Yükseltme işlemini adım adım güncelleme / yükseltme işlemlerini yapıyoruz.

Burada sunucunuzda MariaDB 5.x kurulu (tahminen 5.5 nadiren 5.1 ) olduğunu ve sizin linux sistemlerde belli bir teknik altyapıya sahip olduğunuzu varsayıyoruz. İşlem adımlarını sırayle ve dikkatle uygulayınız. Olası aksi bir durumda sorumluluk size aittir.

İlk olarak  SSH ile sunucumuza giriş yapalım ve sunucuda yüklü mysql veritabanı sürümünü mysql -V komutu ile öğrenelim

# ssh root@sunucu-ip-adresi

[root@bs]~# mysql -V
mysql  Ver 14.14 Distrib 5.1.73, for redhat-linux-gnu (x86_64) using readline 5.1

İşlemlere başlamadan önce bekleyen güncellemeleri yapmak iyi bir alışkanlık ve aşağıdaki komutu uygulayalım.

[root@bs]~# yum update

Olası bir durum için sunucumuzdaki tüm veritabanlarını yedeklemek için aşağıdaki komutu kullanalım.

[root@bs]~# MYSQL_PWD=`cat /etc/psa/.psa.shadow` mysqldump -u admin --all-databases --routines --triggers > /tmp/all-databases.sql

Yukarıdaki komut çalışmaz hata verirse alternatif olarak aşağıdaki komut ile veritabanları dizinini yedekleme amacı ile farklı  bir klasöre kopyalayalım.

[root@bs]~# cp -a /var/lib/mysql/ /var/lib/mysql_backup

MariaDB servisini durduralım.

[root@bs]~# service mariadb stop

Şimdi mariadb-bench gibi ek paketleri kaldıralım.

[root@bs]~# rpm -e mariadb-bench

Sunucudaki favori editörünüz ile MariaDB deposunu güncelleyelim. (vi ya da nano kullanabilirsiniz)

[root@bs]~# vi /etc/yum.repos.d/maria10-3.repo

Açılan pencerede veri varsa silelim yoksa aşağıdaki kodları ekleyelim ve dosyayı kayıt edip çıkalım.

[mariadb]
name = MariaDB
baseurl = http://yum.mariadb.org/10.3/centos7-amd64
gpgkey = https://yum.mariadb.org/RPM-GPG-KEY-MariaDB
gpgcheck = 1

Aşağıdaki komutu uygulayarak maridb yükseltme işlemini başlatalım.

[root@bs]~# yum -y upgrade maria*

=============================================================================================================================================
 Package                            Arch                       Version                                     Repository                   Size
=============================================================================================================================================
Installing:
 MariaDB-client                     x86_64                     10.3.10-1.el7.centos                        mariadb                      53 M
     replacing  mariadb.x86_64 1:5.5.60-1.el7_5
 MariaDB-compat                     x86_64                     10.3.10-1.el7.centos                        mariadb                     2.8 M
     replacing  mariadb-libs.x86_64 1:5.5.60-1.el7_5
 MariaDB-server                     x86_64                     10.3.10-1.el7.centos                        mariadb                     123 M
     replacing  mariadb-server.x86_64 1:5.5.60-1.el7_5
Installing for dependencies:
 MariaDB-common                     x86_64                     10.3.10-1.el7.centos                        mariadb                     157 k
 
Transaction Summary
=============================================================================================================================================

Yukarıdaki mesaj içeriğine benzer bir ekran göreceksiniz. İşlemlerin tamamlanmasını bekliyoruz.

Veritabanı tablolarını yeni versiyona göre uyarlayalım.

[root@bs]~# MYSQL_PWD=`cat /etc/psa/.psa.shadow` mysql_upgrade -uadmin

Şimdi çalışan MariaDB servisini aşağıdaki komut ile yeniden başlatalım.

[root@bs]~# systemctl restart mariadb

En son olarak MariaDB son versiyonunu kontrol edelim:

[root@bs ~]# mysql -V
mysql  Ver 15.1 Distrib 10.3.23-MariaDB, for Linux (x86_64) using readline 5.1

Veritabanı sunucumuzun MariaDB 5.1, MariaDB 5.5 ten MariaDB 10.3 sürümüne yükseltme işlemi başarı ile gerçekleşmiştir.

Sonrası Veritabanı MariaDB 10.3 Sürümüne Güncelleme – Centos 7 Ahmet Bolu ilk ortaya çıktı.

Gelelim bu işlemi neden yaptığımıza.

Özetleyecek olursak her yazılımda olduğu gibi web dünyasının en populer sunucu yönetim paneli yazılımı olan Plesk arkadaşımızın da sonuçları bizi üzen güvenlik açıkları çıkmaktadır. Websitemiz, kullandığımız yazılımlar, uygulamalar ne kadar güvenli olursa olsun sunucumuz güvenli değilse ya da bir önemli güvenlik açığı çıkmışsa bundan faydalanmak isteyen kişilere ne tür sunucu yazılımı kullandığımızı hangi versiona sahip olduğu gibi bilgileri vermememiz iyi olacaktır.

Panelinizde sınırlı sayıda websitesi var ve bunu web panelin görsel arayüzünü kullanarak yapabilirsiniz. Temelde yapmamız gereken ilgili web sitesine bir komut girşi yapmak ya da  bu bilgiyi yayın yapan ilgili şablon dosyasını bulup ilgili satırı temizlemek.

X-Powered-By: PleskLin bilgisini kaldırmak için temel iki yöntem adım adım aşağıda anlatılmıştır sizin için uygun olan yöntemi ile bu yazıyı takip edebilirsiniz.

X-Powered-By: PleskLin durumunu kontrol etme

Öncelikle aşağıdaki komut ile web sitenizin bu bilgiyi verip vermediğini kontrol ediniz.

[~]# curl -I https://www.orneksite.com
HTTP/2 200
date: Sun, 01 Mar 2020 20:00:34 GMT
content-type: text/html; charset=UTF-8
Connection: keep-alive
<span style="color: #00ff00;">X-Powered-By: PleskLin</span>
***

Çıktı ekranında X-Powered-By: PleskLin ifadesini görmemiz gerekiyor şayet sizin ekranınızda bu ifade yer almıyorsa bundan sonrası adımları uygulamanıza gerek yok. (Yine de öğrenme amaçlı yazıyı okumaya devam edebilirsiniz)

Plesk Panel Kullanarak X-Powered-By: PleskLin Üst Bilgisi Kaldırma

Bir websitesi için X-Powered-By: PleskLin üst bilgisi yazısını kaldırmanın en pratik yöntemidir diyebiliriz. Bu yöntemi bir ya da bir kaç tane websiteniz varsa öneririm çünkü aynı adımları az sayıda web sitesi için tek tek uygulamak (çok da teknik bilgi gerektirmediğinden) daha pratiktir. (Sunucunuzda çok sayıda websitesi barınıyorsa bir sonraki adım biraz teknik adımlar içerse de çok daha pratik olacaktır.)

1. Plesk Panel ayayüzüne giriş yapınız
   (Ör: https://example.com:8443)
2. Sırasıyla Alan Adları > orneksite.com > Apache & Nginx Ayarları > menu adımlarını takip edin Ek nginx direktifleri  giriş alanına

   Header unset X-Powered-By

   satırını ekleyiniz> Tamam  diyerek işlemi sonlandırın.

Websitemiz için X-Powered-By: PleskLin üst bilgisi kaldırılmış olacaktır.  Aynı işlemi istediğiniz diğer websiteleriniz için uygulayabilirsiniz. Sonucu test etmek için test aşaması adımına geçiş yapabilirsiniz. (Kendileri yazının sonunda)

Tüm siteler için X-Powered-By: PleskLin Üst Bilgisi Kaldırma

1. Sunucumuza ssh üzerinden giriş yapalım.

   [~]# ssh root@orneksite.com

2. Özel şablon dosyamız için bir klasör oluşturalım

   [~]# mkdir -p /usr/local/psa/admin/conf/templates/custom/domain

3. Varsayılan  şablon dosyalarını oluşturduğumuz klasöre kopyalayalım.

   [~]# cp /usr/local/psa/admin/conf/templates/default/server.php /usr/local/psa/admin/conf/templates/custom
   [~]# cp /usr/local/psa/admin/conf/templates/default/domain/nginxDomainVirtualHost.php /usr/local/psa/admin/conf/templates/custom/domain
   [~]# cp /usr/local/psa/admin/conf/templates/default/domain/nginxForwarding.php /usr/local/psa/admin/conf/templates/custom/domain

4. Editor ile  server.php dosyasını açıp Header add X-Powered-By PleskLin geçen satırı silip dosyayı kayıt edelim.

   [~]# vi /usr/local/psa/admin/conf/templates/custom/server.php

5. Editor ile nginxDomainVirtualHost.php dosyasını açıp add_header X-Powered-By PleskLin; ilgili satırı silip dosyayı kayıt edelim.

   [~]# vi /usr/local/psa/admin/conf/templates/custom/domain/nginxDomainVirtualHost.php

6. Editor ile nginxForwarding.php dosyasını açıp add_header X-Powered-By PleskLin; ilgili satırı silip dosyayı kayıt edelim.

   [~]# vi /usr/local/psa/admin/conf/templates/custom/domain/nginxForwarding.php

7. Yapılan değişikliklerin sunucu geneli tüm siteler için geçerli olması için aşağıdaki komutu uygulayalım.

   [~]# /usr/local/psa/admin/sbin/httpdmng --reconfigure-all

Sonucu Test Eme

Yaptığımız ayarların geçerli olup olmadığını test edelim, bunun için ilgili sunucumuz üzerinde olan herhangib bir siteyi seçebilirsiniz.

curl -I https://www.orneksite.com

HTTP/2 200
date: Sun, 01 Mar 2020 20:03:34 GMT
content-type: text/html; charset=UTF-8
set-cookie: __cfduid=d4e666***; expires=Tue, 31-Mar-20 20:03:34 GMT; path=/; domain=.orneksite.com; HttpOnly; SameSite=Lax; Secure
last-modified: Sun, 01 Mar 2020 19:59:48 GMT
vary: Accept-Encoding,User-Agent
cache-control: max-age=0, no-cache, no-store, must-revalidate
expires: Mon, 29 Oct 1923 20:30:00 GMT
pragma: no-cache
strict-transport-security: max-age=15552000; includeSubDomains; preload
cf-cache-status: DYNAMIC
expect-ct: max-age=604800, report-uri="https://report-uri.cloudflare.com/cdn-cgi/beacon/expect-ct"
alt-svc: h3-27=":443"; ma=86400, h3-25=":443"; ma=86400, h3-24=":443"; ma=86400, h3-23=":443"; ma=86400
x-content-type-options: nosniff
server: cloudflare
cf-ray: 56d57b6b2a76fcfd-OTP

Kontrol ettiğimizde artık sunucumuz test ettiğimiz alan adı için üst veri bilgisi olarak X-Powered-By: PleskLin bilgisini vermemektedir.

Sonrası X-Powered-By: PleskLin Üst Bilgi Yazısını Kaldırma Ahmet Bolu ilk ortaya çıktı.

Bu yazımızda CentOS 8 üzerine Firewalld kurulumu anlatılmaktadır.

Firewalld(Dynamic Firewall) Nedir?

Sunucumuza gelen trafik ve istekleri, istediğimiz doğrultusuda yönlendirmek veya istenmeyen bağlantılardan gelen trafiğin sunucumuzdaki servislere, portlara erişimini engellemek için kolaylıkla kullanabileceğimiz  bir güvenlik duvarı (firewall) servisidir.

Firewalld kurulumu

[root@centos-sunucum ~]# yum install firewalld -y

Bu komuttan sonra başarılı şekilde kurulum sağlanmış olacaktır.

Güvenlik duvarı servisini (firewalld) sunucu her yeniden başlatıldığında otomatik aktif olmasını sağlayalım.

[root@centos-sunucum ~]# sudo systemctl enable firewalld

Güvenlik duvarı servisini (firewalld) şimdi başlatalım.

[root@centos-sunucum ~]# sudo systemctl start firewalld

Güvenlik duvarı çalışma durumunu (firewalld status) kontrol edelim.

[root@centos-sunucum ~]# sudo systemctl status firewalld
● firewalld.service - firewalld - dynamic firewall daemon
   Loaded: loaded (/usr/lib/systemd/system/firewalld.service; enabled; vendor preset: enabled)
   Active: active (running) since Sat 2020-02-22 10:08:21 UTC; 1h 6min ago
     Docs: man:firewalld(1)
 Main PID: 711 (firewalld)
    Tasks: 2 (limit: 4903)
   Memory: 31.0M
   CGroup: /system.slice/firewalld.service
           └─711 /usr/libexec/platform-python -s /usr/sbin/firewalld --nofork --nopid

Şub 22 10:08:18 centos-sunucum systemd[1]: Starting firewalld - dynamic firewall daemon...
Şub 22 10:08:21 centos-sunucum systemd[1]: Started firewalld - dynamic firewall daemon.

Sonrası FirewallD Nedir ve Nasıl Kurulur? [ CentOS 8 ] Ahmet Bolu ilk ortaya çıktı.

Bu yazımızda CentOS 8 üzerine Nginx kurulumu anlatılmaktadır. CentOS Red Hat firmasının dağıtımı olan Red Hat Enterprise Linux (RHEL) kaynak kodları üzerine kurulu ve bu dağıtım ile uyumlu bir linux dağıtımıdır. İşletim sisteminin isminin açılımı The Community ENTerprise Operating System biçimindedir.

Nginx (“engine x”, enciniks olarak telaffuz edilir); yüksek eş zamanlı çalışma kabiliyeti, yüksek performans ve düşük hafıza kullanımına odaklanılarak tasarlanmış bir Web sunucusudur. Aynı zamanda ters vekil sunucusu, yük dengeleyici ve HTTP ön belleği olarak da kullanılabilir.

2002 yılında Igor Sysoev tarafından yazılmış olan Nginx Unix, Linux, BSD türevleri, Mac OS X, Solaris, AIX, HP-UX ve Microsoft Windows işletim sistemleri üzerinde çalışabilir. BSD-like lisansı ile yayımlanan Nginx bir özgür ve açık kaynak kodlu bir yazılımdır.  Vikipedi

Nginx Kurulumu

İlk adım sunucumuza ssh üzerinden bağlantı sağlıyoruz:

[~]# ssh root@sunucu-ip-adresi

Sunucu ana makine ve işletim sistemi hakkında genel bilgiler almak için hostnamectl komutu kullanabiliriz.

[root@centos-sunucum ~]# hostnamectl
   Static hostname: centos-sunucum
         Icon name: computer-vm
           Chassis: vm
        Machine ID: 4be6764d31c54***
           Boot ID: e1f597dd0f1d4***
    Virtualization: kvm
  Operating System: CentOS Linux 8 (Core)
       CPE OS Name: cpe:/o:centos:centos:8
            Kernel: Linux 4.18.0-147.5.1.el8_1.x86_64
      Architecture: x86-64

Sunucu işletim sistemimiz CentOS 8 üzerinde güncelleme bekleyen paketler varsa güncelleyelim.

[root@centos-sunucum ~]# sudo yum update -y

Sunucu işletim sistemimiz güncel olduğuna göre kurulum adına ilk adımızı atalım.

[root@centos-sunucum ~]# sudo yum search nginx

[root@centos-sunucum ~]# sudo yum search nginx
CentOS-8 - AppStream   19 MB/s | 6.4 MB     00:00
CentOS-8 - Base        8.2 MB/s | 5.0 MB     00:00
CentOS-8 - Extras      11 kB/s | 2.1 kB     00:00
Son üstveri süre bitiş denetimi: 0:00:01 önce Cts 22 Şub 2020 09:17:52 UTC tarihinde.
=== Ad Tam Olarak Eşleşti: nginx ===
nginx.x86_64 : A high performance web server and reverse proxy server
=== Ad & Özet Eşleşti: nginx ===
nginx-mod-mail.x86_64 : Nginx mail modules
nginx-mod-stream.x86_64 : Nginx stream modules
nginx-mod-http-perl.x86_64 : Nginx HTTP perl module
nginx-mod-http-xslt-filter.x86_64 : Nginx XSLT module
nginx-mod-http-image-filter.x86_64 : Nginx HTTP image filter module
nginx-filesystem.noarch : The basic directory layout for the Nginx server
pcp-pmda-nginx.x86_64 : Performance Co-Pilot (PCP) metrics for the Nginx Webserver
nginx-all-modules.noarch : A meta package that installs all available Nginx modules

Yukarıda da görüldüğü üzere nginx ve tüm desteklenen modulleri açıklamaları ile görmekteyiz.

CentOS üzerine nginx kurma komutu:

[root@centos-sunucum ~]# sudo yum install nginx -y

Nngix servisi sunucumuza yüklemiş olduğumuza göre şimdi başlatabiliriz:

[root@centos-sunucum ~]# sudo systemctl start nginx

Güvenlik duvarı için aşağıdaki komutları sıra ile uygulayalım. Hata alırsanız Firewall kurulumunu yapmanız gerekebilir.

[root@centos-sunucum ~]# sudo firewall-cmd --permanent --zone=public --add-service=http
success
[root@centos-sunucum ~]# sudo firewall-cmd --permanent --zone=public --add-service=https
success
[root@centos-sunucum ~]# sudo firewall-cmd --reload
success

Sunucumuz üzerinde kurulu olan Nginx ve yüklü paketleri hakkında detaylı bilgi almak için:

[root@centos-sunucum ~]# sudo yum info nginx
Son üstveri süre bitiş denetimi: 0:48:59 önce Cts 22 Şub 2020 09:22:02 UTC tarihinde.
Yüklü Paketler
Ad           : nginx
Dönem        : 1
Sürüm        : 1.14.1
Sürüm        : 9.module_el8.0.0+184+e34fea82
Mimari       : x86_64
Boyut        : 1.7 M
Kaynak       : nginx-1.14.1-9.module_el8.0.0+184+e34fea82.src.rpm
Depo         : @System
Şu depodan   : AppStream
Özet         : A high performance web server and reverse proxy server
URL          : http://nginx.org/
Lisans       : BSD
Açıklama     : Nginx is a web server and a reverse proxy server for HTTP, SMTP, POP3 and
             : IMAP protocols, with a strong focus on high concurrency, performance and low
             : memory usage.

Tarayıcınızdan http://sunucu-ip-adresi/  ziyaret ediniz.

[root@centos-sunucum ~]# ip addr
1: lo: <LOOPBACK,UP,LOWER_UP> mtu 65536 qdisc noqueue state UNKNOWN group default qlen 1000
    link/loopback 00:00:00:00:00:00 brd 00:00:00:00:00:00
    inet 127.0.0.1/8 scope host lo
       valid_lft forever preferred_lft forever
    inet6 ::1/128 scope host
       valid_lft forever preferred_lft forever
2: eth0: <BROADCAST,MULTICAST,UP,LOWER_UP> mtu 1500 qdisc fq_codel state UP group default qlen 1000
    link/ether de:58:7d:14:01:fb brd ff:ff:ff:ff:ff:ff
    inet <span style="color: #00ff00;"><strong>46.101.213.124</strong></span>/18 brd 46.101.255.255 scope global noprefixroute eth0
       valid_lft forever preferred_lft forever
    inet 10.19.0.5/16 brd 10.19.255.255 scope global noprefixroute eth0
       valid_lft forever preferred_lft forever
    inet6 fe80::dc58:7dff:fe14:1fb/64 scope link
       valid_lft forever preferred_lft forever

Aşağıdaki gibi bir ekranla karşılaşıyorsanız Nginx kurulumu başarılı şekilde yapılmıştır.

[root@centos-sunucum ~]# sudo yum remove nginx -y

[root@centos-sunucum ~]# sudo rm -R /etc/nginx
[root@centos-sunucum ~]# sudo rm -R /var/log/nginx

Sonrası Nginx Nedir? Nginx Nasıl Kurulur? [ Centos 8 ] Ahmet Bolu ilk ortaya çıktı.

Linux, Unix’e karşılık olarak meydana getirilmiş olan hem ücretsiz hem açık kaynak kodlu hem de tamamen ücretsiz olan bir işletim sistemi çekirdeğidir. Bu Linux çekirdeğininin (linux-kernel) işletim sistemi (os, operating system) halini alması için ise vakıflar ve özgür ekipler tarafından geliştirilen tamamına yakını ücretsiz olmak üzere birçok farklı Linux dağıtımları (Linux distribution) bulunmaktadır.

Günümüzde bu popüler dağıtımlar birçok televizyon, tablet, mobil cihaz, bilgisayar ve özellikle de sunucular (server) içerisinde farklı dağıtımlar olarak kullanılmaktadır. Ör: Debian, Ubuntu Server, OpenSUSE, Fedora, CentOS …

Linux işletim sistemi bilgilerini öğrenmek ve kullandığınız işletim sisteminin hangi mimaride çalıştığını bulmak için aşağıdaki adımları takip  edebilirsiniz.

Linux sistemlerde yeniyim ve Linux komut satırında işletim sistemi sürümünü ve işletim sistemi bilgilerini nasıl öğrenebilirim?

Linux versiyon kontrol etme

Linux işletim sistemi adını ve sürümünü öğrenmek için adımlar:

1. Terminal programını açın (bash shell)
2. Ssh kullanarak uzaktan sunucu girişi yapın:

   $ ssh kullanici@sunucu-ad

   Kullanıcı adı yerine genelde root ve sunucu adı yerine ana makine adını tam bilmiyorsanız sunucu ip adresi yazabilirsiniz
   root@example.com
   root@222.222.222.222

3. Linux’ta işletim sistemi adını ve sürümünü bulmak için aşağıdaki komutlardan birini yazın:

   $ cat /etc/os-release

   $ lsb_release -a

   $ hostnamectl

4. Linux çekirdek sürümünü bulmak için aşağıdaki komutu yazın:

   $ uname -r

Şimdi detaylı olarak adım adım nasıl sonuclar aldığımızı örnekleri ile görelim.

Sizde bu işletim sistemi ve sürümüne bağlı olarak farklılık gösterebilir.

cat /etc/os-release

$ cat /etc/os-release
NAME="CentOS Linux"
VERSION="7 (Core)"
ID="centos"
ID_LIKE="rhel fedora"
VERSION_ID="7"
PRETTY_NAME="CentOS Linux 7 (Core)"
ANSI_COLOR="0;31"
CPE_NAME="cpe:/o:centos:centos:7"
HOME_URL="https://www.centos.org/"
BUG_REPORT_URL="https://bugs.centos.org/"
CENTOS_MANTISBT_PROJECT="CentOS-7"
CENTOS_MANTISBT_PROJECT_VERSION="7"
REDHAT_SUPPORT_PRODUCT="centos"
REDHAT_SUPPORT_PRODUCT_VERSION="7"

lsb_release -a

$ lsb_release -a
LSB Version:	:core-4.1-amd64:core-4.1-noarch
Distributor ID:	CentOS
Description:	CentOS Linux release 7.7.1908 (Core)
Release:	7.7.1908
Codename:	Core

hostnamectl

$ hostnamectl
   Static hostname: sunucum.example.com
         Icon name: computer-vm
           Chassis: vm
        Machine ID: 96820b***
           Boot ID: 02310f6b***
    Virtualization: vmware
  Operating System: CentOS Linux 7 (Core)
       CPE OS Name: cpe:/o:centos:centos:7
            Kernel: Linux 5.5.4-1.el7.elrepo.x86_64
      Architecture: x86-64

uname -r

$ uname -r
5.5.4-1.el7.elrepo.x86_64

Sonrası Linux Versiyonu ve İşletim Sistemi Bilgilerini Öğrenme Ahmet Bolu ilk ortaya çıktı.